السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)
705
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)
باب 6 گواه گرفتن بر وام و نوشتن آن خداوند متعال مىفرمايد : اى كسانى كه ايمان آورديد ، هرگاه براى مدت معينى به يكديگر وام داديد ، آن را بنويسيد و بايد نويسندهاى ميان شما به عدالت بنويسد و هيچ نويسندهاى از نوشتن خوددارى نكند همانگونه كه خداوند به او آموخت و بايد بدهكار ديكته كند و بايد از پروردگارش بترسد و چيزى از حقّ طلبكار نكاهد . پس اگر بدهكار ، سفيه يا ضعيف بود يا قدرت بر ديكته كردن نداشت ، بايد ولى وى با رعايت عدالت ديكته كند و دو نفر از مردانتان را گواه بگيرد ، پس اگر دو مرد در دسترس نبود ، يك مرد و دو زن . . . و اگر در مسافرت بوديد و نويسندهاى نيافتيد پس وثيقهاى بگيريد . . . « 1 » 1156 - ( 1 ) عمران بن عاصم از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « چهار گروه دعاىشان مستجاب نمىشود ، يكى از آنان صاحب مالى است كه مال خود را بدون بيّنه - دو گواه - به ديگرى دهد . خداوند عزيز و باشكوه مىفرمايد : مگر به تو دستور ندادم گواه بگيرى ؟ » 1157 - ( 2 ) در تفسير منسوب به امام حسن عسكرى عليه السلام از امير مؤمنان عليه السلام روايت مىشود كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : « خداوند دعاى سه گروه را اجابت نمىكند بلكه آنان را عذاب و توبيخ مىكند . . . سوم كسى است كه خداوند به وى دستور داده با گواه گرفتن و نوشتن دربارهء طلبش احتياط كند ولى چنين نكرد و مالش را بدون وثيقه به شخص غير مورد اعتماد داد . بدهكار نيز او را انكار كرد يا از آن كم گذاشت . پس او مىگويد : خدايا مالم را به من بازگردان ! و خداوند عزيز و باشكوه مىفرمايد : اى بندهام ! من به تو آموختم كه چگونه براى مالت وثيقه بگيرى تا حفظ شود و در معرض تلف قرار نگيرد ولى تو از انجام آن خوددارى كردى و اكنون مرا مىخوانى ، در حالى كه مالت را تباه و نابود و با سفارش من مخالفت كردى . پس من دعاى تو را اجابت نخواهم كرد . » 1158 - ( 3 ) عبدالله بن سنان روايت مىكند كه امام صادق عليه السلام فرمود : « هركس بدون بيّنه ، حقش نابود شود ، پاداش نمىگيرد . »
--> ( 1 ) . بقره 2 / 282 و 283 .